Nhiều thực phẩm không an toàn

Tại thành phố Bắc Giang cũng như các chợ, khu trung tâm thị trấn, thị tứ huyện Yên Dũng, Hiệp Hoà hay Lục Nam, Lục Ngạn… những ngày này hàng thực phẩm phục vụ Tết đã tràn ngập. Từ các mặt hàng rượu, bia, bánh, mứt, kẹo đến thực phẩm tươi sống như giò, chả, nem, thịt bò, lợn, gà… được bày bán số lượng lớn đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng. Tuy nhiên điều dễ nhận thấy là bên cạnh các mặt hàng bảo đảm quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP), có tem nhãn hoặc đã qua kiểm dịch của cơ quan chuyên môn thì rất nhiều thực phẩm không rõ nguồn gốc, không qua kiểm soát đang bày bán công khai, số lượng lớn.

Tại một số điểm kinh doanh  ở khu vực chợ Thương (TP Bắc Giang), chợ Sàn (Phương Sơn- Lục Nam), chợ Thắng (Đức Thắng- Hiệp Hoà), chợ Chũ (thị trấn Chũ- Lục Ngạn) có nhiều chủng loại bánh, mứt, hạt dưa, rượu, nước giải khát… không có nhãn mác hoặc chỉ có tên cơ sở sản xuất nhưng không rõ địa chỉ, thành phần, hạn sử dụng được đóng gói sẵn hoặc bán theo cân. Thấy tôi băn khoăn về những túi kẹo ngô màu vàng sậm, kẹo dẻo xanh, đỏ óng ánh, vỏ kẹo in chữ Trung Quốc mà không có  tem, nhãn, chủ một cửa hàng ở chợ Sàn giải thích: "Đây toàn là bánh kẹo ngon được sản xuất tại Hà Tây- Hà Nội chứ có phải hàng Trung Quốc đâu!". Đặc biệt mặt hàng hạt dưa đang được cơ quan y tế cảnh báo hơn 80%  nhuộm bằng phẩm màu công nghiệp chứa RhodamineB - chất độc hại có thể gây ung thư cho người sử dụng vẫn được bày bán khá phổ biến.

Những ngày này, thực phẩm tươi sống: giò, chả, nem, lạp sườn, thịt quay… cũng bắt đầu tăng mạnh về lượng tiêu thụ khiến tình trạng sử dụng hàn the, phẩm màu trong chế biến đang chiếm tỷ lệ cao. Theo thông tin từ Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh, qua kiểm tra thức ăn đường phố tại các chợ trên địa bàn thành phố đã phát hiện 19/68 mẫu giò, chả, hạt dưa có sử dụng hàn the, phẩm màu không được phép của Bộ Y tế. Đây là các hoá chất độc hại khi tích tụ trong cơ thể có thể gây tổn thương cơ quan nội tạng, thậm chí làm giảm trí tuệ, ảnh hưởng thần kinh, nguy cơ hình thành khối u cho con người… Ngoài ra, quá trình kiểm tra công tác bảo đảm VSATTP dịp Tết, các đoàn thanh tra liên ngành, chuyên ngành do cơ quan y tế chủ trì bước đầu đã phát hiện khoảng 40% cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm giò, chả, nem, bánh kẹo… không đủ điều kiện VSATTP. Kiểm tra 7 mẫu thực phẩm bằng test nhanh đã phát hiện  một  mẫu dấm, một mẫu hạt dưa có dấu hiệu sử dụng hoá chất bị cấm đang được Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh kiểm nghiệm khẳng định. Ngay như dịp Tết năm trước, cơ quan chuyên môn phát hiện 817 lượt cơ sở sản xuất, kinh doanh, chế biến thực phẩm trong số hơn 2400 lượt cơ sở trên địa bàn được kiểm tra không bảo đảm điều kiện VSATTP, vi phạm nhãn mác, có sử dụng hoá chất độc hại… Đặc biệt ngành chuyên môn phát hiện  một cơ sở tại thành phố Bắc Giang đóng gói mứt Tết giả.

Trước nhu cầu tiêu dùng tăng cao trong dịp Tết, những mặt hàng truyền thống như rau, quả, thịt lợn, gà, măng, bì bóng… cũng đang được cơ quan chuyên môn cảnh báo chiếm tỷ lệ khá cao sản phẩm  sử dụng hoá chất, phụ gia bảo quản độc hại (gần 5% thịt lợn, 3,6% thịt gà, vịt có dư lượng kháng sinh vượt ngưỡng cho phép). Đáng lo ngại, thời gian gần đây, cơ quan chuyên ngành liên tục phát hiện các loại thực phẩm chất lượng kém như gà, nội tạng động vật nhập lậu từ biên giới Trung Quốc vào nước ta. Trong đó cà chua và một số hoa quả có chứa Alatôxin- chất độc để giữ màu rau quả tươi lâu, chất chống thối dùng bảo quản nội tạng động vật… cho thấy nỗi lo chất lượng VSATTP đang "nóng" hơn bao giờ hết.

Cần tăng cường  công tác kiểm tra

Dự báo của cơ quan chuyên môn, càng những ngày áp Tết, sức mua của người dân tiếp tục tăng cao là cơ hội để những thực phẩm giả, kém chất lượng trà trộn, lưu thông trên thị trường. Để bảo vệ sức khoẻ cộng đồng, các cơ quan chuyên môn tăng cường hoạt động thanh tra, kiểm tra chấp hành các quy định về VSATTP của các cơ sở sản xuất, chế biến thực phẩm; xử lý nghiêm và thông báo kịp thời trên phương tiện thông tin đại chúng về hành vi vi phạm và các sản phẩm không bảo đảm chất lượng để người tiêu dùng biết. Các ngành quản lý thị trường, công an, nông nghiệp và phát triển nông thôn… phối hợp chặt chẽ với ngành y tế tăng cường kiểm soát thực phẩm nhập lậu qua biên giới, kiên quyết ngăn chặn  các thực phẩm không rõ nguồn gốc, không bảo đảm chất lượng lưu thông trên thị trường. Đề cao vai trò của các đoàn thể xã hội trong việc tuyên truyền, vận động các hộ sản xuất, kinh doanh, chế biến thực phẩm tuân thủ quy định về VSATTP tạo ý thức, trách nhiệm cho người sản xuất, kinh doanh, chế biến thực phẩm vừa bảo vệ uy tín thương hiệu và cũng vì sức khoẻ người tiêu dùng, đồng thời công khai các tiêu chí về nơi sản xuất, thành phần, hạn sử dụng… và tham gia phổ biến kiến thức VSATTP cho người tiêu dùng.  Bác sĩ Nguyễn Văn Thể, Chi cục trưởng Chi Cục VSATTP tỉnh khuyến cáo người dân chỉ nên mua và sử dụng các thực phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, tại những cơ sở có uy tín, bảo đảm các điều kiện về VSATTP, có công bố chất lượng. Kiểm tra kỹ nhãn mác trước khi mua thực phẩm và có chế độ bảo quản tốt, tuyệt đối không sử dụng thực phẩm đã ôi thiu, mốc, hỏng. Với các loại giò, chả, bánh, mứt, kẹo… người tiêu dùng không nên chọn sản phẩm quá giòn, dai, màu sắc loè loẹt dễ có nguy cơ sử dụng chất phụ gia độc hại. Riêng với sản phẩm hạt dưa đang được giới chuyên môn cảnh báo, nếu sử dụng bằng phẩm màu thực phẩm trong chế biến sẽ có màu sắc tự nhiên, hạt không đều màu và dễ phai khi tiếp xúc với nước; còn hạt dưa nhuộm hoá chất Rhodamine B có màu đỏ sẫm sặc sỡ, nhìn như sơn, khi đưa lên miệng cắn không phai màu.

Thu Hằng