Đầu năm 2009, cũng như các ngành kinh tế khác, nông nghiệp Bắc Giang đối mặt với suy giảm kinh tế. Hơn thế, sản xuất nông nghiệp của tỉnh vừa bị ảnh hưởng nặng nề bởi thiên tai cuối năm trước làm hàng nghìn héc-ta lúa và hoa màu đương kỳ "vào mẩy" bị mất trắng. Hàng nghìn gia súc, gia cầm bị lũ cuốn trôi. Nông dân vùng lũ thiệt hại hàng chục tỷ đồng. Trước những khó khăn, thách thức đòi hỏi nỗ lực, cố gắng cho vụ xuân năm 2009 với phương châm khôi phục sản xuất để bảo đảm an ninh lương thực, ổn định đời sống vùng đồng bào bị thiên tai. UBND tỉnh, các ngành, địa phương và nhiều doanh nghiệp đã tích cực chỉ đạo, hỗ trợ nông dân giống cây trồng, phân bón với quyết tâm giành thắng lợi vụ xuân. Đây là vụ sản xuất có ý nghĩa quan trọng nhằm ổn định đời sống người dân khu vực nông thôn nên ngành nông nghiệp tập trung cao cho chỉ đạo chuyển dịch cơ cấu các trà lúa, giống lúa theo hướng mở rộng trà xuân muộn, đưa các giống lúa lai, lúa thuần năng suất cao vào sản xuất đại trà. Những tháng đầu năm 2009, trong khi các ngành kinh tế bị ảnh hưởng bởi suy giảm kinh tế, giá cả thị trường biến động mạnh, sản xuất công nghiệp tăng trưởng "âm", nhiều doanh nghiệp ngừng hoạt động hoặc sản xuất cầm chừng, hàng nghìn lao động phi nông nghiệp trong tỉnh mất việc làm thì vụ chiêm xuân mưa thuận, gió hoà, được mùa lớn. Năng suất, sản lượng lương thực đều tăng so cùng kỳ năm trước. Chăn nuôi gia súc, gia cầm phát triển mạnh. Sản xuất nông nghiệp thắng lợi cùng với các chính sách kích cầu của Chính phủ hỗ trợ người dân nông thôn tích cực mua vật tư sản xuất, vật liệu xây dựng nhà ở, đẩy mạnh tiêu dùng góp phần ổn định đời sống nhân dân khu vực này.

Dù trong quá trình sản xuất gặp không ít khó khăn do diễn biến dịch bệnh phức tạp, giá "đầu vào" còn ở mức cao trong khi giá nông sản có lúc xuống thấp nhưng sản xuất nông nghiệp vẫn duy trì tăng trưởng ổn định. Năm qua, công tác phòng, chống dịch bệnh cho đàn gia súc, gia cầm được chỉ đạo, thực hiện quyết liệt nên đã phát hiện và khống chế kịp thời dịch lở mồm long móng ở xã Xuân Cẩm, huyện Hiệp Hoà, dập tắt dịch tai xanh trên đàn lợn ở 8 xã thuộc huyện Việt Yên, Hiệp Hoà, Yên Dũng và thành phố Bắc Giang. Do ảnh hưởng của thời tiết bất thuận nên năng suất vải thiều không cao so với năm trước nhưng chất lượng nâng lên nhờ các địa phương tích cực ứng dụng các biện pháp sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, cơ cấu lại giống vải thiều. Cùng đó, UBND tỉnh, các địa phương và nông dân chủ động lo tìm đầu ra cho quả vải nên tình trạng rớt giá dần được khắc phục. Nguồn thu nhập từ vải thiều góp phần giúp hàng nghìn hộ dân, nhất là bà con ở vùng lũ ổn định và từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống. Cũng nhờ sự tập trung cao cho công tác chỉ đạo sản xuất vụ mùa bằng nhiều biện pháp hợp lý như chuyển đổi cơ cấu trà lúa, giống lúa, đưa lúa lai vào sản xuất đại trà, mở rộng diện tích gieo cấy theo phương pháp "ba giảm ba tăng", SRI… nên sản xuất nông nghiệp tiếp tục "gặt hái" những thành công. Năng suất lúa đạt gần 50 tạ/ha, là vụ lúa mùa có năng suất cao nhất trong 5 năm gần đây. Nhiều địa phương có năng suất cao như Việt Yên 53 tạ/ha, Yên Dũng, Lục Nam và Lạng Giang 52 tạ/ha, Hiệp Hoà 51,5 tạ/ha…

Trong khó khăn nông nghiệp Bắc Giang vẫn vững vàng đi lên. Có thể minh chứng bằng những con số ấn tượng. Trong năm 2009: sản lượng lương thực của tỉnh đạt hơn 600 nghìn tấn, vượt 4% so với kế hoạch và là năm có sản lượng lương thực cao nhất từ trước đến nay; Chăn nuôi gia súc, gia cầm, nuôi trồng thuỷ sản phát triển mạnh trở thành một trong những vùng chăn nuôi hàng hoá lớn nhất nước. Đáng trân trọng là sản xuất nông nghiệp phát triển ổn định giúp đời sống người dân được cải thiện, giảm bớt tác động của suy giảm kinh tế. Nhiều lao động làm việc trong khu vực phi nông nghiệp, nhất là trong doanh nghiệp mất việc làm trở lại quê hương tham gia sản xuất nông nghiệp góp phần quan trọng vào ổn định xã hội. Theo các chuyên gia kinh tế, sản xuất nông nghiệp thời gian qua tăng trưởng không cao (năm 2009 tăng 2,7%) nhưng luôn ổn định trong bất kỳ hoàn cảnh khó khăn nào. Nông nghiệp trở thành "trụ đỡ" vững chắc nên ảnh hưởng của suy thoái kinh tế thế giới đến nước ta và tỉnh ta không lớn. Để tiếp tục nâng cao vị thế của nông nghiệp, xây dựng nông thôn hiện đại, nông nghiệp phát huy tối đa vai trò của mình thời gian tới, trước hết cần xác định mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp phát triển toàn diện và bền vững, cần đánh giá, rà soát, bổ sung quy hoạch sản xuất nông nghiệp cho phù hợp với nhu cầu thị trường. Những nông sản có lợi thế về thị trường tiêu thụ cần được ưu tiên đầu tư, tập trung theo hướng chuyên canh.

Cao Minh Ngọc