Hiện nay, Bắc Giang được Chính phủ cho phép quy hoạch và đầu tư xây dựng 5 KCN tập trung với diện tích 1.405 ha gồm: Đình Trám, Song Khê - Nội Hoàng, Quang Châu, Vân Trung, Việt Hàn. Những năm qua, nhờ chính sách ưu tiên phát triển công nghiệp nên các KCN đã có chủ đầu tư bỏ vốn san lấp mặt bằng và kinh doanh hạ tầng nhằm thu hút nhiều nhà đầu tư thứ phát trong và ngoài nước đến đây sản xuất kinh doanh. Theo đánh giá của Ban quản lý các khu công nghiệp tỉnh, mặc dù là địa phương đi sau trong việc xây dựng các KCN khi được Chính phủ cho phép thành lập nhưng các KCN này đã nhanh chóng được quy hoạch đồng bộ và xây dựng cơ sở hạ tầng tạo sự hấp dẫn trong thu hút đầu tư. Hiện bình quân một dự án đầu tư trong các KCN của tỉnh đạt khoảng 4 triệu USD, suất đầu tư/1ha đất xây dựng nhà máy 1,7 triệu USD. Các KCN của tỉnh hình thành và phát triển góp phần đẩy nhanh việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp, dịch vụ đồng thời tăng thu ngân sách, tạo việc làm mới cho nhiều lao động địa phương.

Đóng gói thuốc trừ sâu tại nhà máy của Công ty TNHH Việt Thắng, KCN Song Khê - Nội Hoàng.
Tuy nhiên, do chưa có quy hoạch tổng thể phát triển các KCN của tỉnh ổn định, vị trí các cụm công nghiệp chưa phù hợp và việc đề nghị bổ sung một số KCN thời gian qua chưa kịp thời cho nhu cầu của nhà đầu tư. Cũng vì chưa có quy hoạch tổng thể nên việc đầu tư, xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật ở các KCN còn chậm, thiếu đồng bộ. Xây dựng hệ thống xử lý chất thải ở KCN; nhà ở, công trình phúc lợi cho công nhân làm việc tại đây thiếu đồng bộ. Bên cạnh đó, hiện nay KCN Đình Trám đã lấp đầy diện tích, các KCN khác được nhiều doanh nghiệp thuê đất xây dựng nhà xưởng để sản xuất kinh doanh thì quỹ đất trong các KCN còn không nhiều. Đặc biệt mới đây, Chính phủ công bố Quy hoạch phát triển hành lang kinh tế Lạng Sơn - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh đến năm 2020. Theo đó, Bắc Giang có nhiều thuận lợi cho phát triển các khu, cụm công nghiệp dọc trục hành lang Bắc Ninh - Bắc Giang; đồng thời hình thành và phát triển các trung tâm kinh tế dọc quốc lộ 1A mới. Vì vậy việc quy hoạch, phát triển các KCN phù hợp với quy hoạch công nghiệp, KT-XH của tỉnh đồng thời đón bắt cơ hội đầu tư mới góp phần nâng cao hiệu quả thu hút đầu tư, đẩy nhanh chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh.
Dựa vào điều kiện tự nhiên, lợi thế kinh tế của từng vùng cũng như yêu cầu quy hoạch tổng thể phát triển KT-XH của tỉnh, Bắc Giang có nhiều thuận lợi phát triển các ngành chế biến nông sản, sản xuất vật liệu xây dựng, hoá chất, chế tạo máy, thiết bị kỹ thuật điện, gia công kim loại. Việc xây dựng các KCN thời gian tới tập trung vào trục kinh tế dọc tuyến quốc lộ 1A mới, quốc lộ 31 và 37; vùng trung du thuận lợi giao thông như Hiệp Hoà, Việt Yên, Lạng Giang… Đặc biệt việc quy hoạch, xây dựng các KCN bảo đảm yếu tố môi trường đó là xa các khu dân cư; lựa chọn dây chuyền sản xuất và công nghệ tiên tiến trong các doanh nghiệp KCN, không có tác nhân gây bụi, tiếng ồn và khí thải độc hại; có hệ thống xử lý nước thải tập trung của KCN trước khi xả ra hệ thống thoát nước chung… Mới đây UBND tỉnh xây dựng quy hoạch định hướng phát triển các KCN của tỉnh đến năm 2020. Theo đó, ngoài việc hoàn chỉnh và tiếp tục mở rộng 5 KCN hiện có đồng thời quy hoạch, xây dựng khoảng 10 KCN mới với diện tích khoảng 2,5 nghìn hec-ta tập trung ở các huyện Việt Yên (KCN Hoàng Mai, Tự Lạn), Yên Dũng (KCN Nham Sơn, Yên Lư), Tân Yên (KCN Việt Ngọc, Cao Thượng), Lục Nam (KCN Bắc Lũng, Mẫu Sơn), Lạng Giang (KCN Tân Hưng - Xương Lâm, Tân Thịnh - Quang Thịnh)… Các KCN này đều được quy hoạch đồng bộ gắn với khu đô thị phục vụ KCN, khu dịch vụ và nhà ở cho công nhân, chuyên gia. Tuy nhiên, để các KCN này hình thành cần sớm hoàn thành quy hoạch đồng bộ các KCN trình cấp có thẩm quyền phê duyệt và sớm công bố quy hoạch. Bên cạnh đó các ngành chức năng của tỉnh tiếp tục quan tâm, tháo gỡ những khó khăn trong giải phóng mặt bằng, xây dựng hạ tầng tại các KCN hiện có để tăng sức hấp dẫn, thu hút nhiều nhà đầu tư có tiềm lực tài chính lớn, công nghệ sản xuất hiện đại ở trong và ngoài nước về đây sản xuất, kinh doanh làm tiền đề quan trọng để xây dựng các KCN mới. Các chuyên gia kinh tế nhận định khi kinh tế thế giới qua cơn suy thoái sẽ có làn sóng đầu tư nước ngoài mới "chảy" vào trong nước, là cơ hội lớn cho các địa phương thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp. Vì vậy ngay từ bây giờ, các ban, ngành chức năng của tỉnh, chính quyền các địa phương cần tập trung cao cho quy hoạch, xây dựng các cụm, điểm, KCN; đẩy mạnh xúc tiến đầu tư, tạo môi trường thuận lợi thu hút các thành phần kinh tế đầu tư và kinh doanh hạ tầng các KCN, tạo môi trường thông thoáng, hấp dẫn nhà đầu tư. Ngoài ra, một trong những tiêu chí quan trọng để các nhà đầu tư quyết định xây dựng nhà xưởng sản xuất kinh doanh tại địa bàn là nguồn nhân lực bảo đảm nhu cầu tuyển dụng. Vì vậy cần xây dựng kế hoạch và chủ động đào tạo nguồn nhân lực hợp lý về quy mô, cơ cấu và chất lượng; quan tâm đào tạo nghề cho người dân khu vực gần các khu, cụm công nghiệp, địa phương dành đất cho phát triển công nghiệp…
Bảo Khánh