Chúng tôi học tiếng Anh tại Trường Đại học Queensland (The University of Queensland-UQ). Nó được thành lập từ năm 1910 và luôn trong nhóm 50 trường đại học hàng đầu trên thế giới. Trường có gần 40.000 sinh viên, trong đó có 6.900 sinh viên quốc tế đến từ 124 quốc gia. Học viện ngôn ngữ quốc tế - ICTE thuộc Đại học Queensland là cơ sở có nhiệm vụ đào tạo ngôn ngữ tiếng Anh. ITCE chuyên đào tạo các khoá tiếng Anh từ 5 tuần đến 45 tuần hoặc hơn. Các sinh viên đến từ hơn 40 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Học viện có đội ngũ giáo viên nhiều kinh nghiệm và có thể đào tạo một lúc hơn 600 sinh viên.

Các sinh viên mới vào học đều được kiểm tra phân loại và bố trí vào lớp học phù hợp với trình độ. Tại đây có 7 mức học (Level) từ Level 1 đến Level 7. Mỗi Level phải học trong thời gian 10 tuần và phải vượt qua 2 kỳ thi nghiêm túc. Mỗi lớp học chỉ có khoảng từ 9-15 sinh viên cho nên mọi người đều được giáo viên quan tâm, chỉ bảo, uốn nắn kịp thời. Khác với ở Việt Nam, thời gian học ở bên này bắt đầu từ 9 giờ sáng và kết thúc vào 4 giờ chiều, giữa buổi có bố trí thời gian nghỉ một tiếng để sinh viên ăn trưa. Thời gian lên lớp của sinh viên được quản lý và theo dõi hết sức chặt chẽ. Vào học muộn quá 10 phút coi như là không đến lớp, các giáo viên đều điểm danh sinh viên và ghi chép vào sổ theo dõi hàng ngày. Nếu trong tuần nghỉ 2 buổi sẽ có thư của nhà trường gửi đến nơi ở của sinh viên để nhắc nhở. Không đạt 80% thời gian lên lớp sẽ không được tham gia kỳ thi.

Một góc The City - Trung tâm Brisbane trong nắng chiều.

Ngày đầu vào lớp học tôi thật sự lo lắng bởi vì nhìn quanh không có một người Việt Nam nào cả, các bạn trong lớp đều là người nước ngoài. Cùng là tiếng Anh (bập bẹ) nhưng sinh viên mỗi nước phát âm khác nhau. Nhiều câu đơn giản được nhắc đi nhắc lại bạn học mới hiểu. Càng lo lắng hơn nữa khi giáo viên bắt đầu giảng bài, tôi chỉ hiểu được một vài từ, còn lại như đang nghe "người từ ngoài hành tinh" nói chuyện. Qua tâm sự trao đổi với anh em trong Đoàn cùng sang học tập, chúng tôi nhận thấy so với sinh viên nước ngoài, nghe và nói là điểm yếu nhất của sinh viên Việt Nam. Nguyên nhân thật đơn giản, vì khi học trong nước nhiều người đã không nghiêm túc học phát âm, mới chỉ nhận biết từ vựng thông qua ký hiệu chữ viết chứ không nhận biết qua ký hiệu âm thanh.  Nhiều từ phát âm thiếu các phụ âm cuối, đồng thời không đúng ngữ điệu, giống như người nước ngoài nói tiếng Việt không có dấu. Vấn đề này chúng tôi cũng đã được các thầy cô giáo ở Việt Nam cảnh báo từ trước nhưng sang bên này mới thấm thía vì mình nói người khác không hiểu và người khác nói mình cũng không hiểu.

Dần dần lo lắng cũng vợi bớt bởi từ những bài học đơn giản, các giáo viên đã kiên trì, bền bỉ giúp chúng tôi khắc phục những "cố tật". Chương trình dạy và học xoay quanh 4 kỹ năng: "nghe, nói, đọc, viết". Bốn kỹ năng có quan hệ mật thiết hữu cơ với nhau, kỹ năng này bổ sung cho kỹ năng kia và tất cả được nâng lên một cách từ từ. Mỗi lớp có 1 giáo viên chủ nhiệm dạy cả 4 kỹ năng, ngoài ra có từ 2-3 giáo viên khác dạy nâng cao về "đọc, viết, nói". Các giáo viên không chỉ là người Ôxtraylia mà còn đến từ nhiều nước khác nhau như: Anh, Canada, Đức… Nhìn chung họ đều có kinh nghiệm giảng dạy tiếng Anh cho sinh viên nước ngoài, họ có khả năng nghe nhiều loại tiếng Anh như: Anh-Anh, Anh-Mỹ, Anh-Ấn, Anh-China, Anh-Sing… có giáo viên thông thạo 4-5 ngoại ngữ và hầu như ai cũng có khả năng vẽ giỏi để minh họa nghĩa của từ vựng. Khi giảng bài các giáo viên như những người nghệ sĩ, họ diễn tả các tình huống rất khéo để cho sinh viên cảm nhận được các từ vựng. Họ rất vui vẻ, hoà đồng cùng sinh viên và đặc biệt họ có một thái độ hết sức nghiêm túc, kiên trì trong giảng dạy. Trong quá trình học các sinh viên thường được làm việc theo cặp hoặc theo nhóm. Việc kết hợp cặp và nhóm thường xuyên được thay đổi để sinh viên nước này có điều kiện giao tiếp với sinh viên tất cả các nước khác. Ngoài việc học trên lớp, sinh viên phải hoàn thành bài tập về nhà và học từ vựng, giáo viên kiểm tra và ghi vào sổ đánh giá theo dõi hàng ngày.

Sau 5 tuần học có một đợt kiểm tra và sau 10 tuần học có một kỳ thi để nâng mức học. Việc kiểm tra và thi cũng được đánh giá theo 4 kỹ năng: "nghe, nói, đọc viết", không có các câu hỏi kiểm tra ngữ pháp như ở Việt Nam. Kiểm tra "nói" được bố trí riêng trong một buổi. Các thí sinh bốc thăm để chọn ra các cặp ngẫu nhiên, mỗi cặp lại bốc thăm để chọn ra 2-3 chủ đề giao tiếp. Giáo viên ngồi bên cạnh nghe 2 người giao tiếp trong khoảng 15-20 phút và sau đó sẽ nhận xét điểm mạnh điểm yếu của từng người. Kiểm tra "nghe" qua băng cassette và điền vào các câu hỏi; kiểm tra "đọc hiểu" bằng cách cho sinh viên đọc 1-2 bài khoá sau đó trả lời các câu hỏi; kiểm tra "viết" bằng cách viết một đoạn văn khoảng 200-300 từ theo một trong hai chủ đề trong bài kiểm tra yêu cầu. Tất cả sách vở, từ điển đều để bên ngoài phòng thi, trên bàn sinh viên chỉ có bút chì và tẩy. Hoàn toàn không có hiện tượng quay cóp, hỏi bài lẫn nhau trong phòng thi, mọi kết quả đều được phản ánh trung thực trình độ học tập của từng sinh viên. Sau một tuần, sinh viên được cấp giấy chứng nhận kết quả kiểm tra, chứng nhận này được bảo lưu trong vòng 3 năm nếu sinh viên gián đoạn học tập.

Trước khi được tham gia khoá bồi dưỡng tiếng Anh, tôi đã tìm hiểu chút ít về nền giáo dục tiên tiến của Ôxtraylia, nhưng quả thật sau khi được trực tiếp tham gia học tập tại đây mới thấy hết những giá trị trong "công nghệ" giáo dục và đào tạo của nước bạn. Theo số liệu ước tính mỗi năm đất nước này đón nhận gần 200.000 du học sinh đến từ hơn 170 quốc gia trên thế giới. Tổng số du học sinh Việt Nam đang theo học tại nước này hiện vào khoảng 17.000 người. Thật dễ hiểu ngành giáo dục đào tạo tại đây trở thành một loại dịch vụ cao cấp "hái ra tiền" bởi vì các cơ sở giáo dục đều ứng dụng phương pháp và công nghệ hiện đại, hệ thống giáo dục được tiêu chuẩn hóa cao và được quốc tế công nhận.

Nguyễn Cường
(Gửi từ Ôxtrâylia)