Anh Nguyễn Quốc Quân ở số nhà 203 phố Thanh Xuân mở cửa hàng kinh doanh đồ điện nước tại gia đình. Đầu năm 2009 này anh Quân đã tiến hành xây dựng lại nhà ở khang trang và quy mô cửa hàng cũng rộng hơn, để đáp ứng nhu cầu ăn ở và kinh doanh tại nhà. Với ý tưởng ban đầu là xây nhà 4 tầng có diện tích sử dụng hơn 400 m2, đây là công trình lớn nên để bảo đảm cho việc xây dựng cũng như phù hợp với quy hoạch lâu dài của thị trấn, anh Quân đã lên Phòng Công thương huyện xin giấy phép xây dựng nhà. Đây là một việc làm tích cực rất đáng biểu dương, song trong danh sách của đội thuế số 2 thì nhà ở của gia đình anh lại là công trình chưa chấp hành việc nộp thuế xây dựng nhà ở khu dân cư. Theo quy định của luật thuế, thì trách nhiệm nộp thuế công trình nhà ở của gia đình anh thuộc về chủ thầu xây dựng là ông Trịnh Văn Tam - quê ở Lạng Giang.

Chủ trương thu thuế xây dựng đã được ngành thuế thông báo bằng văn bản tới tất cả các chủ xây dựng, đồng thời tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng song các chủ xây dựng vẫn chưa chấp hành. Riêng địa bàn thị trấn Đồi Ngô, đội thuế số 2 đã thống kê được hơn 10 công trình nhà ở đang xây dựng, nhưng mới chỉ có 3 chủ thầu chấp hành việc nộp thuế, những công trình khác việc thu thuế cũng gặp khó khăn. Các xã khác vẫn chưa thu được một hộ nào. Qua tìm hiểu thực tế ở một số địa bàn dân cư được biết: những công trình nhà ở có quy mô lớn được xây dựng ở trung tâm các thị trấn, thị tứ hoặc ven đường giao thông thì hộ dân mới thuê chủ thầu xây dựng có tay nghề cao và uy tín, còn những công trình nhà 1 đến 2 tầng hầu hết do thợ xây trong xóm, làng đảm nhận. Một số chủ xây dựng lại là người nơi khác nên khi ngành thuế thông báo về việc nộp thuế, những ông chủ này thường né tránh.

Ông Phạm Văn Được - Đội trưởng đội hỗ trợ tuyên truyền - Chi cục Thuế huyện Lục Nam cho biết: Để tạo điều kiện hỗ trợ ngân sách cho các địa phương, Nhà nước đã cho phép các xã, thị trấn để lại 100% nguồn thu từ thuế xây dựng khu dân cư. Nhưng do chính sách thu thuế xây dựng nhà ở khu dân cư mới được triển khai, mặt khác công tác tuyên truyền phổ biến quy định mới ở cấp cơ sở còn hạn chế nên nhiều hộ dân và các chủ xây dựng cũng chưa nắm rõ. Một phần nữa là do cấp uỷ, chính quyền cấp xã chưa thực sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo việc thu thuế xây dựng nhà ở khu dân cư, dường như còn phó mặc cho ngành thuế chịu trách nhiệm là chính. Nguyên nhân nữa là việc phối hợp giữa cơ quan tham mưu cấp phép xây dựng của huyện với ngành thuế chưa chặt chẽ và thống nhất. Nếu như khi có một đơn vị hay cá nhân đến xin cấp phép xây dựng, cơ quan tham mưu sẽ yêu cầu công ty hay cá nhân đó phải chấp hành nghiêm việc nộp các khoản thuế trong đó có thuế xây dựng nhà ở khu dân cư, thì các đơn vị hay cá nhân sẽ không có lý do gì để trốn tránh trách nhiệm. Để hoàn thành đề án thu thuế xây dựng nhà ở khu dân cư của UBND tỉnh, thì ngoài những nỗ lực của ngành thuế, rất cần sự phối hợp chặt chẽ của cấp uỷ, chính quyền và các cơ quan chuyên môn của huyện Lục Nam. Cùng với đó là đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách thuế mới, có như vậy thì việc thu thuế xây dựng nhà ở khu dân cư trên địa bàn huyện Lục Nam mới dần đi vào nền nếp.

Tống Thắng