Cách đây bốn năm, gia đình ông Nguyễn Văn Hoàn (thôn Hoà Tiến, xã Hùng Sơn) chuyên chăn nuôi lợn, gà. Tuy nhiên, loại vật nuôi này thường xuyên bị dịch bệnh nên thu nhập không ổn định, cuộc sống gia đình gặp nhiều khó khăn. Để tìm ra hướng phát triển kinh tế, ông Hoàn đã đi thăm quan nhiều mô hình chăn nuôi hiệu quả và nhận thấy, chăn nuôi hươu sao phù hợp với điều kiện hộ gia đình, thích nghi với đặc điểm địa phương có diện tích đồi bãi rộng, cây rau màu thực phẩm làm thức ăn nhiều… Ông đã liên hệ với chủ tịch hội nông dân các xã trong huyện vận động nông dân cùng nuôi hươu. Năm 2006, toàn huyện có 14 hộ tham gia vào tổ hợp tác nuôi hươu (bình quân mỗi hộ nuôi 2 con) do ông Hoàn làm tổ trưởng. Để nuôi hươu sao hiệu quả, ông Hoàn mời cán bộ khuyến nông tập huấn quy trình kỹ thuật nuôi, chăm sóc hươu cho hội viên. Ngoài ra, ông còn thường xuyên đọc thêm sách kỹ thuật chăn nuôi để có thêm kiến thức, kinh nghiệm áp dụng vào nuôi hươu của gia đình và hướng dẫn các hội viên cùng làm. Với cách làm này, ngay năm đầu tiên, từ bán nhung hươu, mỗi hộ đều có thu nhập 10-15 triệu đồng. Theo nhận xét của nhiều chủ hộ chăn nuôi, hươu là loại dễ nuôi, không tốn nhiều công chăm sóc. Thức ăn chủ yếu là các loại lộc, lá, trái cây tự nhiên và cây màu thực phẩm như ngô, lạc, khoai lang, khoai tây… Nếu cho hươu ăn càng nhiều lá cây tự nhiên, nhất là các loại lộc, lá có vị đắng, chát như lá xoan, lá ngón… thì năng suất, chất lượng nhung càng cao. Nhận thấy nuôi hươu hiệu quả nên những năm sau đó, nhiều hộ dân đã mạnh dạn đầu tư mở rộng quy mô chăn nuôi.

Để thuận lợi cho việc chuyển giao kỹ thuật chăn nuôi, cung ứng con giống, tiêu thụ sản phẩm nhung hươu, đầu năm 2008, 36 hộ nuôi hươu ở 13 xã của huyện đã liên kết thành lập HTX nuôi hươu sao lấy nhung Hoàn Thành, trụ sở tại thôn Hoà Tiến, xã Hùng Sơn. Đây là HTX đầu tiên của tỉnh hoạt động trong lĩnh vực chăn nuôi hươu. Hiện nay, tổng số hươu sao của huyện Hiệp Hòa khoảng 100 con, trong đó đàn hươu của xã viên HTX có 82 con, tập trung nhiều ở xã Hùng Sơn, Thái Sơn, Hoà Sơn và Quang Minh. HTX đã liên hệ với Trung tâm Khuyến nông - Khuyến ngư tỉnh, Trường Cao đẳng nông - lâm… thường xuyên chuyển giao kỹ thuật, kinh nghiệm nuôi hươu cho xã viên. Ngoài ra, HTX còn cử người đến các tỉnh Hà Tĩnh, Nghệ An tuyển chọn và mua hươu giống bảo đảm chất lượng cung cấp cho bà con, đồng thời liên hệ với thương nhân các tỉnh Lạng Sơn, Hải Phòng, Đắc Lắc, Vũng Tàu… tiêu thụ nhung hươu. Hiện nay, nhung hươu của xã viên chủ yếu bán ở dạng sản phẩm thô dùng ngâm rượu hoặc cắt mỏng, tán nhỏ để bồi bổ sức khoẻ. Ông Nguyễn Văn Hoàn, Chủ nhiệm HTX cho biết: "Năm 2008, từ nuôi hươu sao, xã viên HTX bán được gần 55 kg nhung, trị giá gần 600 triệu đồng. Nhiều hộ nuôi hươu trở nên giàu có, xây mới nhà, mua sắm được tiện nghi hiện đại phục vụ sinh hoạt gia đình". Điển hình như gia đình ông Mẫn Hoài Thanh, xã Danh Thắng nuôi 16 con hươu mỗi năm có thu nhập hơn 60 triệu đồng, ông Ngô Xuân Bắc thu 60 triệu đồng… Hiện nay, ngoài nuôi hươu đực lấy nhung, nhiều hộ xã viên còn nuôi hươu sinh sản để chủ động con giống cung cấp cho xã viên và nông dân trong huyện nhân rộng mô hình.

Với tiềm năng diện tích đồi bãi rộng, cây rau màu thực phẩm nhiều, việc phát triển chăn nuôi hươu sao lấy nhung là hướng đi mới trên con đường làm giàu của một số hộ dân huyện Hiệp Hoà.

Hải Minh